آشنایی با تالاب کجی

تالاب کجی نمکزار نهبندان با دارا بودن چشم اندازی بسیار زیبا، در ۷۵ کیلومتری نهبندان و در حاشیه محور این شهرستان به بیرجند قرار گرفته است.

مساحت این تالاب ۲۲ هزار هکتار و ۷۶۵ متر مربع می باشد و با وجود خشکسالی های چند سال اخیر در این شهرستان، اما همچنان زنده و پایدار مانده است.
این تالاب شوره ‌زاری وسیع است که به خاطر پایین بودن از سطح ارتفاع آن نسبت به مناطق اطراف و با توجه به شوری زیاد خاک آن به دریاچه‌ای پوشیده از نمک و به رنگ سفید تبدیل شده است.
از آنجا که در فصل‌های پاییز و زمستان این تالاب دارای آب می باشد، لذا به محل امنی برای پرندگان آبزی تبدیل شده و همه ساله پذیرای پنج هزار پرنده مهاجر و بعضا از نوع نایاب کشور است.
البته گونه‌های پرندگان مهاجر آبزی و کنار آبزی این تالاب ۱۴ گونه برآورد شده و از این پرندگان مهاجر می‌توان به عقاب طلایی، زاغ‌بور، دال، زاغی، کنجشک درختی، پرستو، هدهد، دم جنبانک ابلق، چکاوک کاکلی، هوبره، سبزه قبا، جغد کوچک، بلدرچین معمولی و زاغ نوک قرمز اشاره کرد.
پرنده ‘ زاغ‌بور’ منحصربه فردترین و پرنده آندمیک ایران (تنها در ایران وجود دارد) به شمار می‌آید و تالاب کجی نمکزار نهبندان زیستگاه این پرنده زیبا است.

زاغ‌بور جز آن دسته از پرندگانی است که فقط در ایران و آن هم در استان‌های سمنان و یزد و بویژه در خراسان جنوبی و شهرستان نهبندان زندگی می‌کند.
از زاغ‌بور به عنوان جواهر کمیاب و نادر کویر یاد می‌کنند همچنین این پرنده با زیبایی‌های خاص خود یکی از قابلیت‌های گردشگری کشور و شهرستان نهبندان محسوب می‌شود.

این پرنده ۲۴ سانتی‌متر طول دارد و شبیه هدهد اما بدون تاج سر و دارای دم و منقارسیاه و بلند با اندکی خمیدگی به پایین و بال‌های پهن است.
رنگ پر و بال آن نخودی مایل به قهوه‌ای، صورت کمرنگ‌تر و از قاعده منقار تا چشم‌ها لکه سیاه ‌رگه مانند و نیز لکه سیاه بزرگی در بالای سینه‌اش مشاهده می‌شود.

پاهای آن بلند و سیاه است و برای دویدن در بیابان تکامل یافته‌ و در حقیقت بیشتر به هدهد و چکاوک هدهدی شبیه است.
این پرنده بسیار فریبنده و زرنگ و دمش را اندکی به صورت پره ‌مانند نگه می‌دارد و بیشتر روی زمین راه رفته و به سرعت می‌دود تا از مقابل دیدگان پنهان شود.

این پرنده را در مناطق استپی، بیابانی، بیابان‌های ماسه‌ای با گیاهان پراکنده و دشت‌های پوشیده از گیاه قیچ می‌توان مشاهده کرد و زاغ‌بور در میان بوته‌های مختلف نظیر قیچ آشیانه می‌سازد و در اردیبهشت ماه حدود چهار تا شش تخم می‌گذارد. همچنین این پرنده از حشره‌ها و دانه‌های گیاهان تغذیه می‌کند.

‘هوبره’ یکی دیگر از پرندگان خاص این تالاب می باشد که از حدود ۶۰ سانتی‌متر طول برخوردار است و تقریبا هم اندازه میش‌ مرغ و از زنگوله بال بسیار بزرگتر است.
هوبره از نظر ظاهری شبیه بوقلمون است و به طور کلی پر و بال قهوه‌ای زیر تنه خاکستری و دسته پرهایش سیاه و سفید بلند که از دو طرف گردنش آویزان و حالت دامن مانندی دارد.

زیستگاه اصلی این پرنده در مناطق دشتی، تپه‌ ماهورها، ریگزارها، بیابان‌ها، نواحی کویری با بوته‌های پراکنده یا علف‌های کوتاه و حاشیه گند مزارع است.
حدود ۳۲ نوع پرنده هوبره در دنیا وجود دارد و جنس نر و ماده آن شبیه یکدیگرند اما پرنده نر در حدود ۱۰‏‎‎ درصد از پرنده ماده بزرگتر‏‎ است.
تالاب کجی همچنین زیستگاه ۱۴ گونه پستاندار نظیر پامسواکی بزرگ، گرگ، روباه، تشی، خرگوش، خارپشت، کفتار و پایکا می باشد و علاوه بر اینها این تالاب زیستگاه ۱۰ گونه خزنده نظیر دشتی، جعفری، پلنگی و مارهای قیطانی می‌ باشد.
این تالاب همچنین با برخورداری از برآمدگی‌های خشکی همراه با پوشش گیاهی مناسب برای تخمگذاری پرندگان محسوب می‌شود.
قیچ، تاغ و گز از گیاهان و پوشش گیاهی مهم و عمده تالاب کجی نمکزار نهبندان به شمار می‌رود و این گیاهان از پوشش نسبتا خوبی در این منطقه برخوردار هستند.

به دلیل بارندگی‌ها و رحمت الهی در شهرستان این تلاب از آب پر و مواج شده که در کنار آن بوته‌های فراوان گز، آتریپلکس، هالوکنموم و نی به چشم می‌خورد.
تخریب زیستگاه به دلیل گسترش فعالیت‌های کشاورزی، قطع درختان و بوته‌ها، حضور دام و چرای بی‌رویه از عوامل تهدید کننده زیستگاه این پرنده نادر است و نیازمند مراقبت و حفاظت ویژه است و از آن می‌توان به عنوان استعداد بالقوه گردشگری یاد کرد.

talab-kaji-c talab-kaji-b

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشوذفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

رفتن به بالا